'Innovatie is tegenwoordig systeemontwerp'

17 december 2010

Bits&Chips keek met TSMC Europe-president Maria Marced terug op een topjaar.

Stel, u moet aan de hand van het reilen en zeilen van één bedrijf een uitspraak doen over de toestand van de hele technologische industrie wereldwijd. Welk bedrijf kiest u dan? TSMC zou geen gekke keuze zijn. De Taiwanese foundry vervaardigt het silicium hart van een enorm spectrum toepassingen voor een breed palet aan klanten. Als er bij TSMC geen bestellingen binnenkomen, dan moet de elektronicasector het ergste vrezen. Want wie anders maakt de chips in een wereld waarin een nieuwe fab bouwen alleen is weggelegd voor de allergrootste spelers, even afgezien van geheugens en processoren?

Het lopende jaar is een goede vingeroefening. TSMC stapelde in 2010 record op record: ieder kwartaal wist het een hogere kwartaalomzet dan ooit tevoren te noteren. De afsluitende drie maanden maken mogelijk een einde aan die recordserie, maar zeker is al dat TSMC dit jaar zijn recordomzet van 2008 – ruim tien miljard dollar – ruimschoots zal overtreffen. Met de eerste drie kwartalen heeft het bovendien al meer omzet gegenereerd dan alle vier kwartalen van 2009 samen. Dus wat denkt u, zou het goed gaan met de halfgeleider- en elektronica-industrie?

TSMC is bovendien een bedrijf dat opvalt door zelfvertrouwen. De Taiwanezen steken volgend jaar minimaal zes miljard euro, dus meer dan de helft van de omzet, in R&D en capaciteitsuitbreidingen. Het lijkt wel of ze altijd een fab aan het bijbouwen zijn. Dat moet ook wel, als je een buffer van 10 procent overcapaciteit aanhoudt, om geen klanten te hoeven teleurstellen als de prognoses wat al te pessimistisch blijken uit te pakken.

Neem daarbij de innige relatie met ASML en Mapper en er was alle reden om in te gaan op de uitnodiging van Maria Marced, president van TSMC Europe, om eens te komen praten op het hoofdkwartier in het Amsterdamse World Trade Center.

Maria Marced: ‘Dit jaar geven we meer dan een miljard dollar uit aan lithografie.’

Het TSMC-personeel zal zich zeker een slag in de rondte moeten werken om alle orders op tijd te klaar te hebben?
Marced: ‘Zo zou je het kunnen zeggen. Onze CEO Morris Chang heeft eerder dit jaar een plan in werking gesteld waarin het personeel extra betaald krijgt voor elke procent die een fabriek boven zijn formele maximumcapaciteit uitkomt. Dat heeft ertoe geleid dat sommige fabs op 105 tot 106 procent draaien.’

Wat is de drijvende factor achter de groei?
‘Wat wij noemen onze communicatiebusiness. Ik moet erbij zeggen dat dit inmiddels wel een erg breed segment begint te worden. Wanneer is een apparaat gemaakt voor rekenkracht en wanneer voor communicatie? Connectiviteit is voor smartphones, netbooks en de Ipad een absolute voorwaarde, maar applicaties moeten ook soepel draaien. Misschien moesten we onze verkopen maar eens anders gaan categoriseren.’

Blijft de groei aanhouden?
‘Niet in het huidige tempo, maar er zijn interessante ontwikkelingen. TSMC gaat ervan uit dat het ontluikende internet der dingen, sensornetwerken en draadloos communicerende slimme systemen zal leiden tot een explosief groeiende vraag naar silicium. Nu al zien we enkele Amerikaanse start-ups actief in dat segment bewegen naar grote volumes.’

Waarom leent communicatietechnologie zich zo goed voor productie bij TSMC?
‘Los van ons geloof in het foundry-businessmodel, dat bedrijven lenig en wendbaar houdt, is focus op laag energieverbruik altijd een sterk punt van TSMC geweest. Daarnaast neemt voor de nieuwe generaties mobiele apparaten de behoefte aan rekenchips op het scherpst van de snede fors toe. De ontwikkeling van procestechnologie daarvoor is zo duur dat alleen economies of scale het als businessmodel te gelde kunnen maken. Om een voorbeeld te noemen: de ontwikkeling van 20-nanometertechnologie is twee keer zo duur als 65-nanometertechnologie was.’

Toch klinken op Wall Street, traditioneel de grootste voorstander van het foundry-businessmodel, juist nu kritische geluiden.
‘Laat ik dat beantwoorden met een vraag. Zijn de bedrijven die tegenwoordig de halfgeleidermarkt betreden foundry’s of integrated device manufacturers? En mag ik erop wijzen dat zelfs Intel tegenwoordig flirt met foundry-activiteiten?’

De kritiek spitst zich toe op de vraag of fabless bedrijven zich nog wel technologisch kunnen onderscheiden als alle chips in dezelfde fabriek worden gemaakt. Daar zit toch wel wat in?
‘Volgens mij komt innovatie tegenwoordig voort uit het systeemontwerp, aangevuld met een slim gekozen businessmodel, niet uit de procestechnologie – hoewel daarvoor natuurlijk ook innovatie nodig is.’

Waarom vond het management het dan toch nodig om nieuwe markten aan te boren, zoals ledlampen en zonnecellen?
‘De halfgeleiderindustrie groeit niet genoeg om onze investeerders tevreden te kunnen stellen.’

Gaat Europa in deze markten meer betekenen voor TSMC dan alleen een vestigingsplaats van klanten?
‘Met 11 procent van de omzet en potentie voor 13 tot 15 procent is Europa al belangrijk voor ons. Ook huizen hier belangrijke partners als ASML, Imec en Mapper. Alleen al aan lithografie spenderen we bijvoorbeeld dit jaar meer dan een miljard dollar in Europa. Voor solar en leds verwachten wij veel van Europa, maar zolang we nog onderzoeken hoe we deze markten gaan betreden, kan ik nog niet zeggen of we hier gaan produceren. Onze eigen R&D blijft in ieder geval in Taiwan.’

Paul van Gerven

Terug naar overzicht