Point-One op zoek naar nieuw bestaansrecht

7 november 2011

Wat moet er gebeuren met Point-One, nu de subsidiestroom uit Den Haag opdroogt? De bal ligt bij het mkb.

Minister Verhagen gunt publiek-private kennisinstellingen nog niet dezelfde zekerheid als bedrijven en universiteiten. Behalve een verplichting meer ‘nuttig’ onderzoek te financieren, staat na verschijning van zijn antwoord op de topsectoradviezen vast dat universiteiten vijfhonderd miljoen euro per jaar minder te besteden krijgen teneinde bedrijven ruimere R&D-aftrekmogelijkheden te geven. Maar welke niet-universitaire onderzoeksinstituten, innovatieprogramma’s en andere samenwerkingsverbanden in de toekomst nog op financiering kunnen rekenen, blijft vooralsnog ongewis.

Minister Verhagen velt naar alle waarschijnlijkheid pas in 2012 een definitief oordeel. Tot en met dat jaar is de financiering van het Embedded Systems Institute (Esi), het Holst Centre en M2I in ieder geval gegarandeerd; daarna zullen zij misschien meer in de private sector moeten ophalen. Ook de programmabureaus van HTas en Point-One hoeven hun deuren niet direct te sluiten, maar nu staatssteun uit de gratie is gevallen in Den Haag, lijkt voor deze twee de kans groot dat ze in de toekomst droog komen te staan. Zij zijn immers in het leven geroepen om de samenwerking tussen hightech en overheid vorm te geven en dat past nu net niet in de visie van Verhagen, die zo veel mogelijk aan de markt wil overlaten, terwijl de overheid een stap terug doet.

Matchmaking

Point-One houdt inderdaad sterk rekening met stopzetting van de subsidie voor onderzoeksprojecten, bevestigt office director Arjan Gelderblom. Maar de organisatie gooit niet meteen het bijltje erbij neer. ‘Wij bekijken welke taken we erbij kunnen nemen om het hightech-ecosysteem te ondersteunen.’

Gelderblom denkt dat een aantal leden, namelijk het smaldeel van multinationals en grotere mkb’ers met eigen researchactiviteiten, op de meest vertrouwde manier van een eventueel Point-One 2.0 kan blijven profiteren. ‘De minister wil kennisinstellingen innovatiecontracten laten afsluiten met bedrijven die behoefte hebben aan publiek-private R&D-samenwerking. Dat sluit nauw aan bij wat we al deden.’

Voor kleinere spelers is de nieuwe financieringsconstructie echter minder aantrekkelijk. ‘Tot 2010 werden deelnemers naar rato gecompenseerd voor hun bijdrage aan een project. Nu moeten zij kennisinstellingen ‘inhuren’. Er is voor de eventuele winst die daaruit voortkomt een fiscale regeling, maar zolang er nog geen markt voor is ontwikkeld – en dat kan best even duren in de hightech – komt er dus geen compensatie. Dat is voor kleinere bedrijven een moeilijk verhaal.’

Voor deze groep zou Point-One zijn ecosysteemfunctie kunnen uitbreiden, oppert Gelderblom. ‘Zeg maar matchmaking tussen nationale en internationale regio’s en tussen applicatiegebieden. Wat betreft dat laatste ligt sterkere samenwerking  met organisaties als HTas voor de hand.’ In Verhagens bedrijfslevenbrief (zie kader) vond Point-One nog een aanknopingspunt voor zijn toekomstige rol. ‘Technische bedrijven maken zich grote zorgen over de krappe arbeidsmarkt. Daarvoor zullen op sectorniveau plannen moeten worden ontwikkeld en wij zouden een rol kunnen spelen in de uitvoering daarvan.’

Meerwaarde

Het nut van Point-One voor de kleinere spelers ligt een beetje gevoelig. Het samenwerkingsverband zou voornamelijk gericht zijn op de behoeftes van grote bedrijven en hun specifieke mkb-toeleveranciers, terwijl de rest buiten de boot valt. Dat beweerden althans activistische krachten vorig jaar binnen de FHI, die later overigens publiekelijk werden teruggefloten door hun eigen voorzitter, Eric van Schagen. Point-One zelf heeft zijn doelstelling om veertig procent van de subsidie aan het mkb uit te reiken nooit bereikt, maar boekte in 2010 wel grote vooruitgang door de mkb-deelname te verdubbelen naar 32 procent. Zelfs met subsidies achter de hand is het niet altijd even makkelijk om spelers met weinig resources tot samenwerking te verleiden, was het verweer van Point-One. Van Schagen kon zich daarin vinden.

Of het ‘onafhankelijke’ mkb Point-One de tijd en het geld waard blijft vinden – er zijn wel meer clubjes die aandacht opeisen - mag het laten weten op de ledenvergadering in december. Dan zal moeten blijken of de meerwaarde van de netwerkorganisatie voor het mkb primair school in toegang tot Haagse potjes, of dat de ecosysteemfunctie wel degelijk wordt gewaardeerd.

Paul van Gerven

Terug naar overzicht